En Oaxaca, na rexión zapoteca do Istmo de Tehuantepec, o binarismo de xénero ponse bizco fronte ás muxe’, persoas que nacen con xenitais masculinos, pero que renuncian ao seu potencial poder simbólico para abrazar o feminino. Elvis Guerra propón en Ramonera unha crítica non só á exclusión ou á violencia exercida sobre os corpos que se recoñecen en identidades periféricas senón tamén á mitificación da que foron obxecto as muxe’. Trátase dunha revisión radical da épica que versa sobre unha minoría marxinada, co obxecto de reivindicar a súa cultura zapoteca e unhas prácticas absolutamente acordes coa recente sociedade contemporánea. Porque cando a significación política dun corpo se converte en loita de clase ou en disidencia, a hegemonía, orientada ao mantemento da súa estrutura de poder, amosa o seu músculo para validar o mesmo relato de sempre, deixar unhas vidas fóra, botalas e, á vez, acollelas baixo uns mecanismos de control, como uns parasitos, como un virus. Por iso necesitamos que a poesía sexa un acto de resistencia política. Por iso necesitamos escoitar a voz de Elvis Guerra.